13 tháng 7, 2016

Tối ưu hóa laptop khi mới mua về

Đối với các máy tính laptop mới dùng Windows bản quyền, đa số các hãng sản xuất chỉ chia đĩa cứng làm 2 hoặc 3 phân vùng, đồng thời cài đặt rất nhiều các chương trình của hãng hoặc các phần mềm dùng thử. Chính vì vậy, sau một thời gian các chương trình dùng thử sẽ hết dùng được, các tiện ích không cần thiết vẫn cứ khởi động cùng Windows, gây mất thời gian khởi động máy và chiếm nhiều bộ nhớ RAM, cũng như gia tăng dung lượng file sao lưu hệ thống… Để cải thiện các vấn đề này, bạn có thể thực hiện một số cách làm sau đây.


Tắt chức năng bảo vệ hệ thống

Đầu tiên, bạn nên tắt ngay chức năng System Restore để Windows không lưu trữ các file sao lưu hệ thống (backup) mà làm đầy đĩa cứng. Đối với Windows XP, bạn bấm chuột phải lên biểu tượng My Computer, chọn Properties, bấm thẻ System Restore và đánh dấu chọn Turn off System Restore on all drivers, bấm OK. Còn đối với Windows Vista, thực hiện một phần thao tác của Windows XP, rồi bỏ dấu chọn ở ổ đĩa C trong phần thiết lập chức năng System Restore cho các phân vùng đĩa cứng.

Tiếp đến, bạn hãy tắt chức năng bảo vệ người dùng của Windows Vista. Bạn mở cửa sổ Control Panel, bấm chuột lên biểu tượng User Accounts; bấm tên user đang dùng; bấm chuột lên hàng chữ Turn User Account Control on or off; bỏ dấu chọn trước hàng chữ Use User Account Control (UAC) to help protect your computer, bấm OK và bấm OK ở cửa sổ hiện ra sau đó để khởi động lại máy tính. Nếu không tắt chức năng này, có thể bạn sẽ không gỡ bỏ được các phần mềm, hoặc gặp rắc rối khi copy file vào ổ đĩa C.

Gỡ bỏ phần mềm

Bạn hãy bắt đầu gỡ bỏ các game do hãng sản xuất cài vào; đồng thời bỏ luôn các game chơi trên Internet của Windows (vào cửa sổ Add or Remove Programs, bấm nút Add/Remove Windows Components, lần lượt bấm đúp chuột lên 2 nhóm Accessories and Utilities, Games, bỏ dấu chọn trước hàng chữ Internet Games, bấm OK). Tiếp đến là dùng thử các phần mềm chỉnh sửa hình ảnh, nghe nhạc của hãng, nếu không thích thì gỡ bỏ chúng ra luôn. Riêng đối với các tiện ích, bạn hãy kiểm tra chức năng của chúng, kẻo gỡ nhầm! Chúng có thể là tiện ích điều khiển các nút bấm cảm ứng khi nghe nhạc, xem phim, hoặc các phím chức năng như tăng giảm độ sáng màn hình, độ sắc nét, xuất tín hiệu ra máy chiếu… Nếu không biết rõ chức năng của một tiện ích, bạn xem sách hướng dẫn kèm theo máy, hoặc truy cập trang web www.google.com và gõ tên của nó vào để tìm. Và nếu máy có Microsoft Office, nó là phiên bản dùng thử trong 60 ngày.

Để gỡ bỏ phần mềm, bạn có thể dùng chức năng Add or Remove Programs của Windows, hoặc dùng chương trình Your Uninstaller! 2008 hoặc phiên bản không cần cài đặt Portable Your Uninstaller! 2006 để gỡ sạch phần mềm.

Tắt bớt ứng dụng chạy cùng Windows

Bạn bấm nút Start -> Run, gõ msconfig và bấm Enter. Bấm thẻ Startup trong cửa sổ hiện ra sau đó, bỏ dấu chọn trước các chương trình không thường dùng. Chẳng hạn, bỏ dấu chọn trước các hàng chữ có liên quan đến chương trình Acrobat, Adobe, Photoshop, Corel, từ điển Lạc Việt, ACDSee, Microsoft Office

Bạn cũng có thể làm việc này bằng cách dùng chương trình Your Uninstaller!, bấm nút Control startup programs.

Chia lại phân vùng

Các hãng sản xuất máy tính laptop thường chia đĩa cứng làm 3 phân vùng: phân vùng C chứa hệ điều hành và các phần mềm, phân vùng ẩn D chứa file khôi phục Windows bản quyền, dung lượng còn lại dùng hết cho phân vùng E. Do vậy, nếu thấy phân vùng E có kích thước quá lớn và việc tổ chức lưu trữ rối rấm, bạn hãy chia nhỏ nó ra làm 2 hoặc 3 phân vùng nữa. Để làm được việc này nhanh mà không mất dữ liệu, cũng như không bị lỗi, bạn hãy dùng chương trình Acronis Disk Director Suite (www.acronis.com.sg). Nếu sử dụng phiên bản dùng thử, Acronis Disk Director Suite chỉ cho phép bạn chia thêm 1 phân vùng. Do vậy, bạn có thể dùng Acronis Disk trên đĩa Hiren’s boot hoặc MiniPE để sử dụng được đầy đủ chức năng của nó. Tuy nhiên, kinh nghiệm cho thấy, đối với các máy tính laptop đời mới, việc khởi động bằng đĩa CD Hiren’s boot là cực kỳ khó khăn, ổ đĩa DVD không được nhận ra, mặc dù đã chọn XCD. Vì vậy, tốt nhất là bạn dùng đĩa miniPE (hỏi mua ở các cửa hàng bán đĩa phần mềm), hoặc tạo đĩa flash USB có tính năng khởi động bằng Hiren’s boot. 

Bạn nên thực hiện công việc này ngay khi gỡ bỏ các phần mềm dùng thử và các tiện ích của hãng sản xuất máy tính. Vì nếu để lâu, dữ liệu lưu trữ ngày càng nhiều, thời gian thực hiện hơi lâu và tính an toàn của dữ liệu không được đảm bảo.

Kiểm tra driver và sao lưu hệ thống

Sau khi thực hiện xong các công việc trên, bạn hãy kiểm tra lại driver của máy. Bấm chuột phải lên biểu tượng My Computer, chọn Properties; bấm thẻ Hardware, bấm nút Device Manager; nếu thấy có dấu chấm than (!) hoặc dấu chấm hỏi (?) màu vàng, bạn hãy kiểm tra và cài lại driver cho chúng.

Xong, bạn thực hiện dọn phân mảnh đĩa cứng bằng tiện ích Defragment của Windows hoặc dùng phần mềm miễn phí AusLogics Disk Defrag cho nhanh.
 
Cuối cùng, bạn khởi động lại máy tính, chạy tiện ích tạo đĩa khôi phục của hãng sản xuất máy tính, chọn chức năng tạo (create) đĩa khôi phục và đưa các đĩa DVD vào ổ đĩa để ghi. Nếu không quen xài chương trình này, bạn hãy khởi động máy tính bằng đĩa MiniPE hoặc flash USB Hiren’s boot để chạy chương trình Ghost và tạo file sao lưu lưu trên các phân vùng khác, hoặc ghi thẳng ra đĩa DVD. Đến khi cần khôi phục thì hãy chạy chương trình đã tạo file và dùng các đĩa DVD lưu file khôi phục.